H&M’de Grev (Gidilemedi)

Koop-İş ve H&M arasında süren toplu sözleşme görüşmelerindeki tıkanma resmi arabulucu ile de çözülemedi ve sendika grev kararı aldı.

H&M neon signage
Photo by Sei Kakinoki on Unsplash

Sendikadan yapılan açıklamaya göre grev kararı 20-21 Eylül’de tüm H&M işyerlerinde açıklanacak ve 4 Ekim 2019’da grev başlayacak. Sendikanın açıklamasında H&M Türkiye müdürünün Nisan 2019’da verdiği bir röportaja atıf yapılmış. O röportajda Türkiye’nin 72 ülke arasında 4 yıl üst üste satış birincisi olduğu ve her sene %10’luk bir büyüme öngörüldüğü söylenmiş. Ayrıca marka, pazar payını 7-8 yıl içinde 2 katına çıkarmayı planlıyormuş.

Koop-Iş’in grev kararı duyurusunda çalışma koşullarına dair verilen ayrıntılar ve markanın çözümsüzlükte diretirken takındığı tutum Temiz Giysi Kampanyası’nın birkaç ay önce yayınladığı, daha önce de bahsettiğim sürdürülebilirlik raporunu hatırlattı. Raporda H&M’e dair önemli noktalar şu şekildeydi:

H&M 2013’te adil yaşam ücreti konusunda verdiği sözleri tutmaktan çok uzak. O tarihte sayısı toplam 850.000’i bulan çalışanı için 2018’e kadar adil yaşam ücretini sağlama sözü vermişti. Henüz hiçbir çalışanı için bu söz tutulmamışken, H&M adına üretim yapan tekstil üreticilerinin çalışanlarına yönelik verilen sözler de tutulmuş değil. Buna rağmen markanın Sürdürülebilirlik Ekibi verilen hedeflerin ötesine bile geçildiğini söyleyerek kamuoyunu yanıltıyor.

Temiz Giysi Kampanyası, 2019

2013’te verilen sözlerden biri de imalatçı ülkelerin hükümetleriyle adil yaşam ücreti konusunda birlikte hareket etmek, bir taban ücret belirlemek ve işçi temsiliyeti konusunda adımlar atılmasını desteklemekti. Ancak en büyük paya sahip imalatçı ülkelerde bu adımların atılması konusunda ciddi eksiklikler var. Bangladeş’te işçi kurullarının biraraya gelerek ücretleri tartışma hakkı bile yokken, Türkiye ve Kamboçya gibi ülkelerde sendikalara yönelik ciddi baskılar gözlenmekte. H&M bu baskıları önlemek ve örgütlenme özgürlüğünü sağlamak zorunda.

Temiz Giysi Kampanyası, 2019

Koop-Iş’in grev açıklamasında H&M çalışanlarına dair yer alan önemli bilgiler ise şöyle:

  • Izinler konusunda düzensizlikler var, kimi işçilere bir gün kimilerine iki gün izin veriliyor.
  • Yemek yardımları konusunda da mağaza ve ofis çalışanlarına farklı yardımlar yapılıyor.
  • Tüm çalışanların yaklaşık %60’ını part-time çalışanlar oluştururken onlar için yemek yardımı bulunmuyor. Bu konuda belirlenen sınır günlük 4 saat 15 dakikadan daha fazla çalışıyor olmak.
  • Ücretlere gelince H&M genellikle asgari ücreti baz alarak bu düzeyde maaş veriyor.

Asgari ücret konusu özellikle dikkat çekici. Birçok araştırmanın gösterdiğine göre ülkemizde asgari ücret açlık sınırının bile altında. Örneğin, Türkiye Işçi Sendikaları Konfederasyonu araştırmasının Mayıs 2019 raporuna göre dört kişilik bir aile için açlık sınırı 2.123,90 tl iken yoksulluk sınırı 6.918,33 tl olarak hesaplandı. Evli olmayan çocuksuz bir çalışanın yaşama maliyeti ise 2.625,42 tl. Yani H&M’in çalışanlarına -hiçbir yerde- geçinmeye yetecek bir yaşam ücreti ödememesi Türkiye içinde yasal olarak da dayanağı olan bir şey. Peki bir şeyin yasal olması etik olduğu anlamına da gelir mi?

Adil iş ve onurlu bir yaşam herkesin hakkıdır. Desteğimiz bu uğurda mücadele eden herkesle olmalıdır.

Sevgiler,

mervitogy

Grev Duyurusu

Türk-Is Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması

Temiz Giysi Kampanyası Rapor (Ingilizce)

Düzenleme: Ben bu yazıyı hazırlarken Koop-Iş’ten yeni bir açıklama geldi. Zam oranındaki artış (%2’den %3’e), yemek yardımlarındaki yeni düzenleme, izin günlerinin herkes için ikiye çıkarılması ve part-time çalışanların durumlarının gözden geçirilmesi gibi değişikliklerle H&M ile uzlaşma sağlandığı duyuruldu. Şu noktada bu kazanımlar yeterli gelmezken, H&M Bölge Müdürünün işçileri “yemek yedikleri kaba pisleyenler” olarak tanımlaması son derece yakışıksızdır. Tüketiciler olarak buna destek olmamak elimizde, grev yoksa da H&M ürünlerini almamaya boykota devam!

Koop-Iş Güncel Duyuru

H&M Bölge Müdürü’nün Işçilere Yönelik Sözleri

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s